Related teams & projects

"Structural Determinants of Economic Performance in the Roman World" (SDEP) is a Scientific Research Network funded by the Research Foundation Flanders (Belgium) (FWO). Besides four Flemish research teams (from Ghent, Brussels and Leuven), SDEP brings together ten international reasearch groups (see the members page for the full list). Our aim is to study what drove economic development and how this in turn changed Roman society. Our ambition is to combine data derived from economic archaeology and natural science research with new theoretical frameworks drawn from neo-institutional and development economics and to put these in a comparative and longue durée perspective.

Mission statement

The study of ancient economies entered a new phase in the 1990’s. Economic archaeology and natural science research provided new data on economic performance. Neo-institutional and development economics offered new theoretical frameworks. Comparative and longue durée analyses gained central importance. Most scholars today think that levels of economic performance in the Roman world peaked c. 2nd century CE and were not surpassed until well into the early Modern period.

Paradigmatic and methodological shifts, however, raise new research questions. How reliable are archaeological proxy data? How can we ensure that cross-cultural or trans-epochal comparisons are meaningful? Was the course of economic development (e.g. of markets) determined by changes in the institutional framework or vice versa? What structural constraints and possibilities were determined by ecological factors ?

The challenge is considerable. Studying ancient economies through time from a combined theoretical, proxy data based and comparative approach requires a joint and interdisciplinary effort. We want to create such an effort to study the structure and performance of the Roman economy from roughly the 2nd c. BC to the 6th c. AD.

Research questions

The research program we propose asks three broad questions to inquire what drove economic development and how this in turn affected society:

Research focus

The program is organized around five axes:

1. Ecology and natural resources

Concerning the influence of nature – culture interactions on economic and institutional developments (and vice versa). The varied accessibility of natural resources and the ecologic context both offer and limit human possibilities. Conversely, human agency changes ecologic contexts (changing landscapes, breeding new varieties, irrigating dry lands or draining wet lands, ...).

2. Human resources – efforts and skills

Concerning the ways in which institutional and ecological context affected or changed in response to the organization of labor, the formation of specialized/specific professions and the accretion and passing on of cognitive tools, skills and know-how.

3. Social groups, organizations and networks

Concerning how the structure and dynamics of social groups/organizations/networks (family, familiae, guilds and associations ...) affected the institutional and ecologic context (and vice versa) and how this affected the organization of economic production and distribution.

4. Political and para-political systems and structures

Concerning how political and para-political structures (e.g. temples and churches) affected economic development (and vice versa). For instance, were states, cities, and churches parasitical organizations that undermined economic development, or did they stimulate efficiency and growth? Were they causative agents of economic change or passive subjects ?

5. Laws, contracts and legal instruments

Concerning how Roman and provincial law functioned as regulatory and enforcement systems for economic activities. Of particular interest are questions related to the development of law systems (e.g. did it respond to the demands of entrepreneurs or traders, or reflect beliefs and interests of political elites and the landed aristocracy) ; questions related to legal practice (e.g. were legal regulations merely frames of reference to facilitate economic bargaining, or were they effectively enforced by the state apparatus); and questions concerning comparative law (for instance why Roman law never developed the legal instruments which helped pave the way for modern capitalist markets).

Practically

Our objective is to coordinate research along the lines set out above, to organize discussion forums and to increase opportunities for collaboration and exchange among scholars. We aim to achieve these objectives in the following ways:

Abstract in Dutch

"Structurele determinanten van economische performantie in de Romeinse Wereld" (SDEP) is een Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschap van het FWO. Naast vier Vlaamse onderzoeksgroepen uit Gent, Brussel en Leuven, brengt SDEP tien internationale onderzoekers en hun team samen (zie de 'members page' voor de volledige lijst) om samen onderzoek te verrichten naar de Romeinse economie. Wij willen hiermee aansluiten bij de recente ontwikkelingen wereldwijd, die dit onderzoek de voorbij 10 à 15 jaar een nieuw élan hebben gegeven.

Economische archeologie en natuurwetenschappelijk onderzoek bieden nieuwe gegevens over economische output. 'New Institutional Economics', Ontwikkelingseconomie en 'Behavioral Economics' bieden nieuwe modellen om deze data te interpreteren. Deze nieuwe methodes en modellen zijn bij uitstek geschikt voor een comparatief en longue durée perspectief.

Er is een groeiende consensus dat economische output piekte in de 2e eeuw n.C. waarna het tot diep in de Vroeg-Moderne Tijd duurde voor hetzelfde niveau weer gehaald werd. Een groeiend aantal onderzoekers zoekt (minstens gedeeltelijk) een verklaring voor de seculaire groei en daaropvolgende contractie in de institutionele context van het Romeins Rijk. Maar vele vragen blijven vooralsnog onbeantwoord. Hoe betrouwbaar zijn archeologische proxy-data ? Wat was de rol van ecologische factoren? Aan welke voorwaarden moet voldaan zijn om betrouwbare conclusies te trekken uit comparatief onderzoek?

Om antieke economieën te bestuderen vanuit comparatief perspectief m.b.v. proxy data en theoretische modellen is er een interdisciplinair samenwerking vereist. Dit netwerk wil zulk een samenwerking mogelijk maken om de structuur en de performance van de economie in de Romeinse wereld van ca. de 2e eeuw v.C. tot dhe 6e eeuw n.C. te onderzoeken.

Om beter te begrijpen wat economische ontwikkeling dreef en hoe deze op haar beurt de samenleving veranderde, staan drie ruime onderzoeksvragen centraal in ons programma:

  1. Kan de groei/neergang van de Romeinse economie toegeschreven worden aan de institutionele context (politiek en sociaal)? Hoeveel ruimte is er voor stochastische ontwikkelingen?
  2. (Hoe) veranderde deze institutionele context onder invloed van economische ontwikkelingen?
  3. Welke rol speelden niet-institutionele ecologische factoren als geografie, klimaat of bacteriologisch/virologische omgeving en hoe werden deze op hun beurt beïnvloed door economische en institutionele ontwikkelingen?

Het programma is opgebouwd rond 5 onderzoeksassen:

(i) Ecologie en natuurlijke rijkdommen

(ii) Human resources – efforts and skills

(iii) Sociale groepen, organisaties en netwerken

(iv) Politieke en para-politieke systemen en structuren (de rol van staten, steden, tempels, kerken, …)

(v) Rechtsystemen: de rol van wettelijke bepalinge, contracten en instrumenten